Sosyal medyada yaygınlaşan nostaljik portre trendi, kullanıcıların kendi fotoğraflarını yapay zekâ araçlarıyla 1980’lerin görsel anlayışına uyarlamasını sağlıyor. Ancak 80’ler akımı veri güvenliği açısından yalnızca eğlenceli bir fotoğraf düzenleme deneyimi olarak değerlendirilmemeli.
Kişisel Verileri Koruma Kurumu (KVKK), bu tür akımlarda kullanılan uygulamalara yüklenen fotoğraflar üzerinden biyometrik veri işlenebileceğine dikkat çekti. Kurumun uyarısı, kullanıcıların görsel üretim araçlarını kullanırken dijital mahremiyetlerini de gözetmesi gerektiğini ortaya koyuyor.
Yapay zekâ portreleri biyometrik veri işlenmesine yol açabilir
80’ler temalı portreler üreten uygulamalar, yüklenen fotoğrafı yalnızca filtre uygulayarak değiştirmiyor. Yapay zekâ destekli sistemler, kullanıcının yüzünü yeni bir görsel içinde yeniden oluşturabilmek için yüz hatları, oranlar ve mimiklere ilişkin detaylar üzerinde işlem yapabiliyor.
Bu süreçte işlenen yüz verileri, kişiyi ayırt etmeye yardımcı olabilecek biyometrik unsurlar barındırabiliyor. KVKK’nın vurguladığı temel nokta da fotoğraf yükleme işleminin, sıradan bir sosyal medya paylaşımından daha fazla kişisel veri işleme sonucu doğurabilmesi.
Bir görselin nostaljik bir portreye dönüşmesi birkaç saniye sürebilir. Buna karşılık, bu işlem için uygulamaya aktarılan fotoğrafın hangi sistemlerde tutulduğu, ne amaçla kullanıldığı ve işlem sonrasında nasıl yönetildiği kullanıcı açısından önem taşıyor.
Biyometrik veriler, kişisel veriler arasında özel bir konuma sahip. Çünkü yüz verileri, kullanıcının fiziksel özellikleriyle doğrudan bağlantılı bilgiler içeriyor. Bu nedenle söz konusu verilerin yetkisiz kişilerin eline geçmesi veya kullanıcının bilgisi dışında farklı süreçlerde değerlendirilmesi ciddi güvenlik sorunlarına neden olabilir.
KVKK, kullanıcıların sosyal medya akımlarına katılırken yalnızca ortaya çıkacak görsele odaklanmamasını öneriyor. Uygulamanın fotoğrafa erişim biçimi ve veriyi işleme yaklaşımı da karar sürecinin bir parçası olmalı.
80’ler akımı veri güvenliği açısından neden tartışılıyor?
Ücretsiz olarak sunulan yapay zekâ uygulamaları, kullanıcılar için hızlı ve pratik bir seçenek gibi görünebiliyor. Bununla birlikte, ücretsiz servislerin topladığı hassas yüz verilerinin nerede saklandığı her zaman açık biçimde anlaşılmayabiliyor.
Bu platformların verileri üçüncü taraflarla paylaşıp paylaşmadığı veya yapay zekâ modellerinin eğitimi amacıyla kullanıp kullanmadığı da kullanıcıların incelemesi gereken başlıklar arasında yer alıyor. Gizlilik politikalarında yer alan ifadeler, bir uygulamanın veri toplama ve kullanma sınırları hakkında fikir verebilir.
Kullanıcının yüklediği fotoğraf, yalnızca yüzünü değil, kişisel hayatına ilişkin başka ayrıntıları da içerebilir. Görseldeki çevre, arka plan veya başka kişilerin varlığı, paylaşımın kapsamını genişletebilir. Bu nedenle fotoğrafın içeriği kadar, fotoğrafın gönderildiği hizmetin güvenilirliği de önem taşıyor.
Her yapay zekâ uygulamasının verileri kötü niyetli biçimde kullandığını söylemek doğru değil. Ancak veri işleme süreçleri yeterince açık olmayan, kim tarafından işletildiği anlaşılmayan veya yalnızca kısa süreli bir sosyal medya trendi için ortaya çıkmış görünen hizmetler daha dikkatli değerlendirilmelidir.
Sosyal medya akımlarının hızlı biçimde yayılması, kullanıcıların bir uygulamayı araştırmadan kullanmasına yol açabiliyor. Özellikle arkadaşlar veya içerik üreticileri aracılığıyla görülen popüler örnekler, uygulamanın güvenilir olduğu anlamına gelmiyor. KVKK’nın uyarısı, yaygın kullanımın veri güvenliği bakımından tek başına bir güvence oluşturmadığını hatırlatıyor.
Fotoğraf yüklemeden önce dikkat edilmesi gerekenler
KVKK, kullanıcıların öncelikle daha önce adını duymadığı uygulama ve internet sitelerine karşı temkinli davranmasını öneriyor. Bir hizmetin yalnızca belirli bir akım için oluşturulmuş gibi görünmesi, veri güvenliği konusunda daha fazla dikkat gerektirebilir.
Fotoğraf yüklemeden önce uygulamanın gizlilik politikası ve kullanım koşulları incelenmeli. Kullanıcının hangi verilere erişim izni verdiği, bu verilerin hangi amaçlarla kullanılacağı ve paylaşım koşullarının ne olduğu anlaşılmaya çalışılmalı.
Veri kullanımına ilişkin açık bilgi sunmayan servislerde kullanıcıların daha ihtiyatlı hareket etmesi gerekiyor. Bir uygulamanın yalnızca görsel üretim vaadiyle çalışması, arka plandaki veri işleme süreçlerinin önemsiz olduğu anlamına gelmiyor.
KVKK’nın işaret ettiği bir diğer konu, daha güvenilir olduğu düşünülen ve veri politikaları daha görünür platformların tercih edilmesi. Yaygın kullanılan yapay zekâ hizmetleri, bilinmeyen uygulamalara kıyasla kullanıcılar için daha öngörülebilir bir seçenek olabilir. Buna rağmen hiçbir uygulamanın yüzde 100 güvenlik garantisi sunmadığı unutulmamalı.
Kullanıcılar, paylaşacakları fotoğrafın gerçekten gerekli olup olmadığını da değerlendirebilir. Yüzün net biçimde göründüğü, kişisel hayata dair ayrıntılar içeren veya başka kişilerin görüntüsünü barındıran fotoğraflar yüklenirken daha dikkatli davranılması gerekiyor.
Nostaljik yapay zekâ görselleri sosyal medya için ilgi çekici içerikler sunabilir. Ancak dijital ortamda paylaşılan her fotoğrafın kişisel veri değeri taşıdığı gerçeği göz ardı edilmemeli. 80’ler akımı veri güvenliği bakımından, görselin nasıl üretildiği kadar bu üretim için hangi verilerin işlendiğinin de dikkate alınmasını gerektiriyor.
