Sınav ve ödevlerde destekleyici değerlendirme yaklaşımı
Sınavlar, kısa sınavlar, grup çalışmaları, sunumlar ve laboratuvar uygulamaları birçok yükseköğretim öğrencisi için sosyal baskı ve mutsuzluk kaynağı olabiliyor. Araştırmalar, destekleyici değerlendirme olarak tanımlanan bazı uygulamaların öğrencilerin değerlendirme sürecini daha destekleyici algılamasına katkı sağlayabileceğini gösteriyor.
Araştırmacılara göre yalnızca notları kaldırmak veya belirli bir değerlendirme türünden vazgeçmek, öğrenci iyi oluşunda iyileşmeyi garanti etmiyor. Bunun yerine, değerlendirmelerin öğrencilerin temel psikolojik ihtiyaçlarını destekleyecek biçimde tasarlanması ele alınıyor.
Bu yaklaşımın temelinde öz belirleme kuramı bulunuyor. Kurama göre insanların iyi oluşu; özerklik, yeterlik ve ilişkililik olmak üzere üç temel psikolojik ihtiyacın karşılanmasıyla bağlantılı. Araştırma ekibi, son beş yılda bu çerçeveyi yükseköğretimdeki değerlendirmeleri yeniden tasarlamak için kullandı.
Dört uygulama test edildi
Araştırmalarda değerlendirmelere doğrudan “ihtiyaç destekleyici özellikler” eklendi. Bu özellikler, öğrencilere temel psikolojik ihtiyaçlarını karşılamalarına yardımcı olabilecek psikolojik bilgiler iletmeyi amaçlayan değerlendirme uygulamalarından oluşuyor.
| Uygulama |
|---|
| Sınav planı kullanmak |
| Soruları sınav planına uygun biçimde gruplamak |
| Değerlendirmenin başında ve sonunda kısa destekleyici mesajlar vermek |
| Öğrencilere geri bildirim sunma fırsatı vermek |
Araştırmacılar ilk olarak, öğrenciler arasında pek sevilmeyen bir değerlendirme biçimi olarak tanımlanan çoktan seçmeli testlere odaklandı. İki çalışmanın sonuçlarına göre bu dört özelliğin testlere eklenmesi, öğrencilerin testin temel psikolojik ihtiyaçlarını desteklediğine ilişkin algısını artırdı. Öğrencilerin performansında da artış görüldü.
Bir dersin tüm değerlendirme planı yeniden düzenlendi
Ekip daha sonra bir yükseköğretim öğretim üyesiyle birlikte lisans düzeyindeki okuryazarlık dersinin tüm değerlendirme planını yeniden ele aldı. Bu süreçte çoktan seçmeli testler, yazılı ödevler ve genel değerlendirme planı ihtiyaç destekleyici özellikler içerecek şekilde uyarlandı ve ayrıntılandırıldı.
Sonuç örüntüsü benzerdi: Öğrenciler, ihtiyaç destekleyici özellikler içeren değerlendirmelerde temel psikolojik ihtiyaçlarının daha fazla karşılandığını, kalite ve adalet algılarının daha yüksek olduğunu bildirdi. Ayrıca öfke, umutsuzluk ve kaygının daha düşük olduğunu ifade etti.
Bu çalışma, öğretim üyesinin deneyimlerini de belgelemeye imkân verdi. Öğretim üyesi, değerlendirmeyi daha az yük olarak gördüğünü, daha az kaygı yaşadığını ve öğrencileriyle anlamlı bağlar kurmak için daha fazla zamanı olduğunu aktardı.
Destekleyici mesajlar tek başına yeterli değil
Araştırmacılar, ihtiyaç destekleyici özelliklerin düşük kaliteli değerlendirmeler için tek başına çözüm olmadığını vurguluyor. İlk araştırmalarda, adil değerlendirmenin temel psikolojik ihtiyaçların karşılanması ve dolayısıyla iyi oluş açısından temel bir unsur olduğu görüldü.
Bu nedenle sınav planı paylaşmak veya öğrencilere destekleyici mesajlar vermek, değerlendirme kalitesi düşükse tek başına yeterli olmayabilir. Araştırmalar, değerlendirmeler temel psikolojik ihtiyaçları destekleyecek biçimde tasarlandığında ölçülebilir iyileşmeler elde edilebileceğine işaret ediyor.
