ISSM buz tabakası modeli ACCESS sistemine hazırlanıyor
Avustralya’nın iklim simülasyon altyapısı ACCESS-NRI, ISSM buz tabakası modeli iş akışının dört temel bileşenini araştırma topluluğuna sundu. Yayın, dinamik bir buz tabakası modelinin ACCESS iklim paketine entegre edilmesine yönelik ilk adım olarak tanımlanıyor.
Dünya üzerindeki Antarktika ve Grönland buz tabakaları, yalnızca bulundukları bölgeleri etkilemiyor. Bu büyük kara buz kütlelerindeki değişimler; hava durumu, iklim, çevre ve toplum üzerinde küresel sonuçlar doğurabiliyor. Buz tabakaları, yüzyıllık ve daha uzun zaman ölçeklerinde küresel deniz seviyesi değişiminin başlıca etkenleri arasında yer alıyor. Ayrıca Güneş’ten gelen ışınımın yansıtılması ile okyanus ve atmosfer dolaşımının düzenlenmesinde rol oynuyor.
ACCESS-NRI Ice Sheet Modeling ekibinin lideri Dr. Mike Tetley’e göre, ACCESS iklim paketinde ilk kez dinamik bir buz tabakası modeli kullanılmaya çalışılıyor. Daha önce araştırmacılar, buz tabakalarının etkisini yaklaşık olarak temsil etmek için statik bir vekil yaklaşım kullanıyor ve çalışmalar çoğunlukla Antarktika’nın tamamı yerine tekil bölgelere odaklanıyordu.
Dinamik model buz, okyanus ve atmosfer arasındaki ilişkiyi ele alacak
Dinamik buz tabakası modeli; buz, okyanus ve atmosfer arasındaki çift yönlü etkileşimi hesaba katıyor. Buz tabakalarının okyanuslara eklediği tatlı su, sıcaklığı, tuzluluğu ve okyanus dolaşımını etkileyebiliyor. Buzun yansıtıcı yüzeyi de atmosfer üzerinde etkili oluyor.
Öte yandan okyanus ve atmosferdeki değişimler, buz tabakalarının zaman içindeki gelişimine geri besleme yapıyor. Avustralya Antarktika Bölümü’nün (AAD) baş bilim insanı Profesör Nerilie Abram, önümüzdeki yüzyıllardaki iklim değişimini ve bunun Dünya sistemleri üzerindeki etkilerini anlamak için bu etkileşimlerin doğru biçimde modellenmesi gerektiğini belirtiyor.
Araştırmacılar için dört yeni bileşen sunuldu
ACCESS-NRI ile kriyosfer araştırma topluluğunun ortak çalışmasıyla geliştirilen uçtan uca iş akışı, model oluşturulmasından sonuç alınmasına kadar dört yeni bileşen içeriyor.
| Bileşen | Açıklama |
|---|---|
| ACCESS-ISSM | ISSM kodunun, Avustralyalı araştırmacılar için NCI Gadi üzerinde ACCESS-NRI destekli kurulumu. Kararlı, açık ve yeniden üretilebilir bir modelleme ortamı sağlamayı amaçlıyor. |
| pyISSM | Araştırmacıların ISSM modellerini NCI Gadi üzerinde tamamen Python ile yapılandırmasına, çalıştırmasına ve modellerle etkileşim kurmasına olanak veren ISSM Python API’si. |
| Cryosphere Community Data Pool (CCD) | ACCESS-NRI ile Cryospheric Sciences Community Working Group tarafından yürütülen, Avustralya araştırma topluluğuna açık erişimli veri paylaşımı ve keşif kaynağı. |
| ccdtools | CCD verilerini sorgulamak, yüklemek ve bu verilerle çalışmak için geliştirilen Python paketi. |
ACCESS-ISSM, araştırmacıların farklı yerel kurulumlar yerine aynı desteklenen ve kararlı ISSM sürümü üzerinden çalışmasını hedefliyor. Dr. Felicity McCormack’in açıklamasına göre sistemin Avustralya altyapısı ve NCI bünyesindeki Gadi süper bilgisayarı için optimize edilmesi, ISSM’in çalıştırılması ve işlem süreçlerini topluluk için daha erişilebilir hâle getiriyor.
Deniz seviyesi projeksiyonları için yeni çalışmalar başladı
ACCESS-NRI, ISSM kullanımını Avustralya genelinde yaygınlaştırmak için modelleme ve veri keşfi desteği sunmayı, eğitim materyalleri hazırlamayı, çalıştaylar düzenlemeyi ve Cryospheric Sciences ACCESS Community Working Group’u desteklemeyi planlıyor.
Ekip, gelecek çalışmalar kapsamında deniz seviyesi parmak izi modellemesine destek vermek üzere çalışmaya başladığını da açıkladı. Bu çalışmanın, küresel ve bölgesel deniz seviyesi için on yıllık ile yüzyıllık ölçeklerdeki projeksiyonları iyileştirmesi hedefleniyor. Bunun yanında, tüm Antarktika’yı kapsayan topluluk temelli buz tabakası model yapılandırması ACCESS-AIS3’ün (Antarctic Ice Sheet version 3) geliştirilmesi de gündemde bulunuyor.
